Rzeczy przysposobione

Kuratorki wystawy: Marta Derejczyk (MNWr), Anna Kurpiel, Katarzyna Maniak

Jaki jest stosunek mieszkanek i mieszkańców Wrocławia i Szczecina do przedwojennego dziedzictwa swojego miasta? Czy w ich otoczeniu znajdują przedmioty sprzed wojny? Jak do nich trafiły? Jakie miejsce zajmują w hierarchii rzeczy?

Wystawa stanowi próbę odpowiedzi na powyższe pytania. Pokazane zostały fotografie Łukasza Skąpskiego oraz przedmioty wypożyczone od osób prywatnych – mieszkanek i mieszkańców Wrocławia i Szczecina. Ważnym elementem prezentacji są fragmenty wywiadów będących rezultatem etnograficzno-artystycznego projektu, prowadzonego w latach 2019–2022 w obu miastach.

Wrocław i Szczecin po II wojnie światowej zmieniły przynależność państwową i doświadczyły niemal całkowitej wymiany ludności. Prezentowane na wystawie rzeczy pokazują relacje między rzeczami i ludźmi, a także różne sposoby ich praktykowania i opowiadania o nich. Część przedmiotów stoi w honorowych miejscach, inne zamknięte są w szafach i schowkach. Niektóre są nadal używane przez nowe pokolenia wrocławian i szczecinian. Inspirują i prowokują do działania, odzwierciedlają współczesne postawy, przekonania i wartości, pozwalając dostrzec nowe zależności między polskością a niemieckością, tym co pożądane, a tym co problematyczne.

Wśród eksponatów obejrzeć można m.in. młynek do orzechów należący niegdyś do przedwojennych breslauerskich domowników – dziś własność rodziny Orzechowskich, porcelanową figurkę przedstawiającą trzy świnki – zachowaną po poprzednich mieszkańcach szczecińskiego domu przez trzy córki państwa Kozińskich – czy album z przedwojennymi pocztówkami i korespondencją rodziny Meinków z Breslau, które od lat inspirują ich obecną właścicielkę, panią Barankiewicz, do poszukiwań bohaterów listów lub ich spadkobierców.