Mieszkanie Marii Dąbrowskiej

Do mieszkania nr 31 w kamienicy przy ul. Polnej 40 (obecny adres ul. Progi 1 m. 13) państwo Maria i Marian Dąbrowscy wprowadzili się w sierpniu 1917 r.

Trzypokojowe, stumetrowe mieszkania było jak na tamte czasy niezbyt wykwintnym lokum dla młodej, bezdzietnej pary inteligentów. Na peryferiach Warszawy (dalej było Pole Mokotowskie, skąd nazwa ulicy Polnej), w oficynie na drugim piętrze.

Maria Dąbrowska przeżyła w tym mieszkaniu 37 lat i tu powstała większość jej wybitnych prac pisarskich, w tym powieść Noce i dnie. Umiejscowiła tu również akcję niektórych swoich utworów. Mimo wyprowadzki, która nastąpiła w 1954 r., myślami często wracała na Polną, o czym dawała wyraz w Dziennikach.

Muzeum Marii Dąbrowskiej przy ul. Polnej 40 powstało w 1984 r. staraniem przyjaciół i sąsiadów pisarki. Do mieszkania nr 31 powróciły meble, pamiątki po pisarce, trochę rękopisów i fotografii, malowane jej ręką obrazy i ogromny księgozbiór. Ponieważ kamienica nie uległa zniszczeniu podczas II wojny i stanowi jeden z nielicznych w lewobrzeżnej Warszawie ostańców, w mieszkaniu ocalały piękne piece, sztukaterie na sufitach, przedwojenna podłoga, okiennice i drzwi.

W Muzeum prezentowana jest spuścizna literacka i publicystyczna pisarki, jej prace plastyczne i pamiątki osobiste, w tym bogaty księgozbiór. Przypomniano też sylwetki Mariana Dąbrowskiego i Stanisława Stempowskiego. W Muzeum odbywają się lekcje muzealne, wieczory literackie, wykłady, odczyty, kameralne koncerty, spektakle teatralne oraz promocje książek i spotkania z ludźmi kultury.