Pradzieje i wczesne średniowiecze Małopolski

Aspekty życia dawnych mieszkańców Małopolski
Wystawa prezentuje różne aspekty życia dawnych mieszkańców Małopolski: od człowieka neandertalskiego (70.000 lat temu) po mieszczan średniowiecznego Krakowa (700 lat temu). Składa się z kilku części: Człowiek i środowisko, Zdobywanie pożywienia, Strój i mieszkanie, Wymiana i handel, Obrządek pogrzebowy i sztuka oraz Historia muzeum. We wszystkich częściach ekspozycji prezentacja obejmuje 12 odsłon czasowych, etapów rozwoju miejscowych społeczności.
W pierwszej części przedstawiono oryginalne zabytki, typowe dla różnych okresów chronologicznych, na tle zmieniających się elementów środowiska naturalnego. Na mapach zaprezentowano pierwotny krajobraz i położenie stanowisk archeologicznych. W kolejnej części kopie tych samych zabytków umieszczono w replikach opraw – odtworzono narzędzia pracy i broń.

Spotkanie twarzą w twarz z przodkami
Kolejna część ekspozycji to „spotkanie twarzą w twarz z przodkami”. 24 figury ubrane w zrekonstruowane stroje, mają rysy twarzy konkretnych mieszkańców Małopolski sprzed setek i tysięcy lat. Są to tzw. portrety przyżyciowe, czyli ich wygląd odtworzono naukowymi metodami w zakładzie medycyny sądowej, na podstawie czaszek osób, których groby zostały znalezione przez archeologów. Figurom towarzyszą makiety domostw, wykonane na podstawie odkrytych w trakcie wykopalisk reliktów – od podkrakowskich obozowisk jaskiniowych, po średniowieczne krakowskie wieże.
Zdjęcie kolorowe. Wnętrze gabloty wypełnione zabytkami. Od lewej strony znajdują się dwa gliniane przedmioty, dalej naszyjnik z brązu i metalowy naramiennik w kształcie spirali, dwa gliniane naczynia o ciemnoszarej barwie.
Wymiana towarów pozwalała ludziom uzyskać surowce i wyroby niedostępne w Małopolsce. Następna część wystawy dotyczy zabytków, które były importowane do Małopolski. Zwraca uwagę różnorodność sprowadzanych przedmiotów i surowców – od różnych gatunków krzemienia (w epoce kamienia), po piękne gliniane i szklane naczynia importowane ze starożytnego Rzymu. W tym samym pomieszczeniu prezentowane są też animacje komputerowe przedstawiające sposoby wykonywania narzędzi krzemiennych, naczyń glinianych, paciorków z muszli, odlewania brązu, budowy obiektów romańskich itp.

Kolejna sala poświęcona jest wierzeniom i sztuce. Zrekonstruowano kilkanaście grobów szkieletowych i ciałopalnych – ilustrujących różne formy obrządku pogrzebowego na przestrzeni dziejów. W gablotach umieszczono przedmioty świadczące o kunszcie i poczuciu estetyki naszych odległych przodków. W ostatniej części tej sali wyeksponowano słynny posąg kamienny tzw. Światowida ze Zbrucza. To jeden z najbardziej znanych i tajemniczych zabytków w naszych zbiorach. Jego wizerunek jest symbolem (logo) Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Wystawę zamyka korytarz, w którym można zapoznać się z długą, ponad stusześćdziesięcioletnią, historią naszego muzeum.