Judaika

Żydzi przez 200 lat współtworzyli krajobraz Jaworzna. Początki osadnictwa żydowskiego przypadają na pierwszą połowę XVIII wieku (ok. 1748 roku), natomiast kres tej historii ma miejsce podczas II wojny światowej (1939-1945), kiedy Niemcy w okupowanych krajach, rozpoczęli realizację planu ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (1942 rok).

Ekspozycja judaików zawiera pamiątki, przybliżające kulturę Żydów, którzy niegdyś zamieszkiwali w Jaworznie.

Na wystawie znajdują się elementy tradycyjnego męskiego stroju żydowskiego używane podczas modlitwy jak: tałes – biały szal modlitewny, jarmułki oraz modlitewniki. Są także przedmioty związane z kultem religijnym: w centralnej części znajduje się fragment zwoju Tory oraz jad, czyli wskazówka ułatwiająca czytanie Tory, ponieważ wodzenie po niej palcem jest zabronione. W sąsiedztwie stoją obiekty związane ze świętowaniem Szabatu: dwa lichtarze stołowe, kieliszki i pucharki kiduszowe. Ciekawym przykładem jest talerz sederowy używany w czasie uroczystej kolacji rozpoczynającej święto Paschy, na którym układano sześć tradycyjnych potraw żydowskich.

W Muzeum gromadzona jest także dokumentacja dotycząca życia jaworznickich Żydów, w szczególności z okresu międzywojennego oraz z czasów II wojny światowej.

Na terenie Jaworzna znajduje się założony w XIX wieku cmentarz żydowski, który należy do grupy najcenniejszych zabytków miasta.